liên hoan đua ghe ngo không chỉ là vận động thể thao, biểu thị tính cộng đồng mà còn có ý nghĩa sâu sắc văn hóa, trọng điểm linh đặc trưng với đồng bào dân tộc Khmer.
*
Đua ghe ngo là chuyển động văn hóa rực rỡ của đồng bào Khmer. (Ảnh: Phúc Sơn/TTXVN)

Lễ hội đua ghe ngo Sóc Trăng vươn lên là di sản văn hóa phi vật dụng thể quốc gia là tin vui so với đồng bào Khmer, góp đồng bào địa điểm đây liên tục gìn giữ, phát huy lễ hội truyền thống đặc sắc.

Bạn đang xem: Lễ hội đua ghe ngo

Đua ghe ngo là phần thu hút nhất trong tiệc tùng Ook Om Bok - một trong những 3 liên hoan lớn của người Khmer, lân cận Tết cổ truyền Chol Chnam Thmay cùng lễ cúng các cụ Sene Dolta.

Đây được nhìn nhận là vận động rước đặc thù của dân cư nông nghiệp lúa nước, bộc lộ sự biết ơn đối với thần nước đã tương xứng cho fan dân một mùa màng bội thu. Tuy nhiên, không chỉ đơn giản và dễ dàng là vậy, phong tục đua ghe ngo còn chứa rất nhiều ý nghĩa thiêng liêng đối với đồng bào dân tộc Khmer đang sinh sống trong vùng đất trù phú đồng bằng sông Cửu Long.

Lễ hội đua ghe ngo của tín đồ Khmer bao gồm hai loại: đua trên cạn với đua bên dưới nước. Đua ghe ngo trên cạn nhà yếu là sự việc tái hiện, mô phỏng lại cuộc đua ghe dưới nước. Nó hay được tổ chức nối sát với các liên hoan truyền thống với đó là một trò chơi thường xuất hiện trong phần hội sau các lễ thức truyền thống.

Còn đua ghe ngo bên dưới nước thì mới đó là hoạt hễ được trông đợi của bao tín đồ dân, du khách vào dịp nghỉ lễ Cúng Trăng lừng danh (rằm tháng 10 âm lịch).

Hàng nghìn lượt khách kéo về Sóc Trăng, nơi tổ chức chính của liên hoan tiệc tùng đua ghe Ngo, reo hò cỗ vũ nồng nhiệt cho các đội đua từ rất nhiều tỉnh thành như Trà Vinh, Hậu Giang, Kiên Giang, Cà Mau, An Giang, phải Thơ,…cùng nhau về phía trên tham dự.

Ghe ngo chưa hẳn là sản phẩm của bất kỳ cá nhân hay đồng minh nào. Mỗi loại ghe ngo là do một ngôi chùa làm, đại diện cho một hay các phum sóc bạn Khmer tạo ra và gia nhập tranh tài. Vì đó, sự chiến thắng bại giữa các ghe ngo thực chất là việc thắng bại giữa các chùa, một trong những phum, sóc với nhau. Sự thành bại của ghe ngo trong hội đua còn là niềm vinh dự, là giờ thơm của ngôi chùa, của một địa phương thâm nhập thi đấu.

Vì vậy, để khiến cho sự thành công xuất sắc của ghe đua, fan Khmer Nam cỗ đã áp dụng nhiều phương thức, kỹ thuật không giống nhau trong việc tạo nên ghe ngo tương tự như trong tham gia thi đấu. Yếu tố trung ương linh là một trong những phương thức được áp dụng để tạo cho sự thành công xuất sắc của ghe ngo.

Ghe ngo xa xưa là một dòng thuyền độc mộc, làm xuất phát từ một thân cây khoét ruột. Ngày nay, việc tìm và đào bới thân cây sao vừa lớn vừa nhiều năm để đóng góp ghe rất khó khăn khăn, nên người Khmer có tác dụng ghe ngo bằng cách ghép phần đa mảnh ván cùng với nhau.

Ghe ngo được làm gần giống hình nhỏ rắn, dài khoảng chừng từ 25 mang lại 30m, trọng tâm chỗ rộng độc nhất vô nhị là 1,1m, đầu được uốn nắn cong lên như hình đầu rắn, đuôi (sau lái) cũng được uốn cong lên nhưng cao hơn nữa phía đầu một chút.

Người ta đóng góp từ 24 mang lại 27 cây thanh ngang trên mẫu ghe, để vừa cho hai tín đồ ngồi. Mỗi ghe làm phải bảo đảm an toàn cho trường đoản cú 40 cho 60 bạn ngồi tập bơi và chỉ huy. Mặc dù rằng ghe gồm bao nhiêu chuyển vận viên, nhưng luôn luôn có ba người điều khiển, một fan ngồi mũi siêng về chỉ đạo tâm linh của ghe đua, tổ chức lễ thờ xuống ghe, lãnh đạo toàn ghe, tinh chỉnh và điều khiển kỹ thuật tập bơi của ghe đua; một bạn ngồi giữa với một fan ngồi đuôi giữ trọng trách thổi còi để thúc giục và kiểm soát và điều chỉnh kỹ thuật bơi của các vận động viên.


*
Hoat động đua ghe Ngo chào mừng liên hoan Oóc Om Bóc. (Ảnh: Huỳnh Phúc Sơn/TTXVN)

Mỗi loại ghe có một biểu tượng riêng. Vấn đề chọn hình tượng ghe Ngo liên quan đến địa danh, giỏi quan niệm truyền thống lịch sử của từng chùa. Hình tượng ghe thay mặt cho một đội chức, diễn tả quyền uy của cái ghe, chẳng rất nhiều là tín hiệu để ghi nhớ nhưng mà còn thể hiện sức mạnh mẽ của ghe đua. Thông thường, hình tượng của ghe ngo là các con vật gồm sức mạnh, hoặc có tác dụng chạy nhanh…

Hai mặt thân, mũi với đuôi ghe được trang trí hoa văn, màu sắc cân xứng với biểu tượng của ghe để tạo ra thêm khí phế. Nếu biểu tượng của ghe là rắn thần Naga, thì những họa tiết hai bên sườn ghe cũng choàng lên được hình ảnh của một nhỏ rắn, lúc ghe lướt sóng, người xem đã có xúc cảm như coi hình hình ảnh một bé rắn thần vẫn lượn sóng.

Hai mặt thân, mũi và đuôi ghe được tô điểm hoa văn, màu sắc phù hợp với hình tượng của ghe để thêm khí thế.

Xem thêm: Tiếp Nhận Ủng Hộ Mua Máy Xét Nghiệm Covid, Mua Máy Xét Nghiệm Covid

Ghe ngo được ghép từ gần như mảnh ván rời, cần để tạo sức mạnh giúp ghe dịch chuyển nhanh trong những khi thi đấu, fan Khmer đã dùng một cây hoặc nhì cây nhiều năm cột chặt vào thân ghe, gọi là cây đề nghị câu, một số nơi hotline là cây kềm. Cây này có tính năng như đòn bẩy, đẩy ghe lướt nhanh về phía trước. Đó là cây gỗ tốt, vô cùng cứng, thường xuyên là cây sao có 2 lần bán kính khoảng 0,2m. “Hai cây kềm là đặc thù của ghe Ngo tín đồ Khmer sinh hoạt đồng bằng sông Cửu Long.”

Mỗi cây kềm được bố trí với những tác dụng khác nhau. Một cây đặt gần kề đáy duy trì thân ghe vững chãi trên tuyến đường đua, một cây đặt song song nghỉ ngơi phía trên dài từ nửa ghe về vùng sau ghe, giữ cho ghe không biến thành vặn cong trên tuyến đường bơi. Một trong những chùa dùng hai cây nối lại với nhau ở giữa ghe, đặt song song cùng với chiều lâu năm ở lòng ghe.

Cách thức nối nhị cây với nhau là vấn đề mấu chốt góp ghe dịch rời nhanh trê tuyến phố đua. Người Khmer không những tin vào kỹ thuật nối mà hơn nữa tin vào hầu hết yếu tố trọng điểm linh trong việc tiến hành nối nhì cây này. Thường thì việc nối nhị cây này vào ghe ngo được triển khai vào giờ tốt, có thể cùng ngày cùng với lễ xuống ghe, tín đồ nối cũng đề nghị là fan khỏe mạnh, tất cả đạo đức, nối liền về ghe ngo.

Đầu mỗi cái ghe mọi vẽ hai mắt nổi. Nhị mắt ghe cũng khá được vẽ cho tương xứng với biểu tượng của ghe. Tục vẽ đôi mắt nổi cho ghe ngo là cụ thể thể hiện nay yếu tố vai trung phong linh, được phân tích và lý giải bằng nhiều ý niệm khác nhau, nhưng đa phần những người nghiên cứu cho rằng nó xuất phát điểm từ quan niệm xem ghe như loại cá, chủng loại rắn bên dưới nước, cần được có mắt nhằm thấy mặt đường đi và tránh giảm nguy hiểm.

Yếu tố tâm linh còn được tra cứu thấy trong ý niệm xem mỗi dòng ghe gồm một ông thần duy trì ghe, quy định sức khỏe của ghe cũng như bảo đảm an toàn sự bình an cho chuyển vận viên tham dự đua ghe. Điều này thể hiện sức khỏe tôn giáo, ý thức vào sự che chở của thần linh so với các vận động nhân sinh.

Ghe ngo chỉ được thực hiện vào việc thi đấu, được xem là vật linh thiêng, độc nhất cử nhất rượu cồn đều đề nghị cử hành lễ ước xin, như: lễ open rừng xin cây làm ghe, lễ khởi công, lễ khánh thành, lễ đưa ghe lên bên ghe,…

Trước các lần thi đấu khoảng một tuần, các chùa thường tổ chức triển khai lễ mang áo cho ghe ngo (còn gọi là lễ hạ thủy ghe ngo). Lễ này còn có vai trò quan trọng quan trọng, có giá trị về mặt chổ chính giữa linh, thể hiện lòng tin của người Khmer vào lực lượng khôn xiết nhiên, vào vị thần nắm giữ vận mệnh, đưa ra quyết định sự thành bại của ghe đua.

Lễ vật chính của buổi lễ là "sla tho" làm cho bằng quả dừa hoặc thân cây chuối để cắm nhang và nến. Dọc theo 2 bên ghe đông đảo cắm "sla tho." Ở đầu ghe, thân ghe, với mũi ghe đều có chỗ đặt mâm bánh, trái cây, đầu heo hoặc con gà vịt tùy thuộc vào từng chùa. Sau đó, vị sư cả và đại diện thay mặt phum sóc lựa chọn những bạn teen khỏe mạnh, lực lưỡng làm cho quân bơi, cử ra một ông ngồi làm việc đầu ghe chỉ huy.

Đến giờ định, người ta thắp nhang, đèn cầy, tiến công chiêng trống, ngũ âm, reo hò, tập hợp lực lượng. Vị sư cả (acha) của chùa hoặc member ban quản trị đứng ra thống trị lễ, khấn nguyện vị thần bảo lãnh ghe Ngo đi theo trợ giúp để ghe giành thành công trong những cuộc thi. Lực lượng tham gia tranh tài đi vòng xung quanh ghe. Tàn nhang, đèn cầy, họ tập đúng theo lực lượng đẩy ghe xuống nước để lấy đi mang lại nơi tập dượt.

Ngoài ra, khi xuất ghe đi dự hội, xuất phát trước từng cuộc đua hay xong xuôi hội đua, chuyển ghe lên công ty ghe đều tổ chức triển khai những nghi lễ riêng. Mỗi lễ đều sở hữu những quy định cụ thể về lễ vật, nghi lễ tương tự như vị trí đặt lễ, tín đồ cử hành lễ, người tham dự lễ. Về người tham dự các lễ liên quan đến ghe Ngo, những vị sư sãi ở các chùa đều có những hình thức nghiêm ngặt, xuất phát điểm từ quan niệm trung tâm linh đối với ghe ngo.

Chẳng hạn như một số trong những chùa cấm thiếu phụ đến sát hoặc bước qua đầu ghe ngo, bọn họ xem việc thiếu phụ đến ngay sát ghe là đem lại những điều xui xẻo. Tuy nhiên, quan niệm này cũng đã biến hóa đối với tương đối nhiều chùa. Trong các hội đua ghe ngo ngày nay đã thiếu phụ tham gia tranh tài.

Đua ghe ngo đang trở thành lễ hội khủng và cũng chính là sản phẩm du lịch của tỉnh giấc Sóc Trăng. Tại địa điểm đua, fan ta tạo ra thành hai khán đài dài (A, B) và béo sức chứa lên đến vài nghìn bạn và rất đơn giản quan gần cạnh cuộc đua. Đặc biệt, fan Khmer hết sức hăm hở chờ đợi được chứng kiến đội đua của chính mình để khích lệ động viên và sẽ khá tự hào nếu như ghe mình tất cả giải cao.

Đua ghe ngo thời buổi này trở thành ngày hội tầm thường của 3 dân tộc Kinh-Khmer-Hoa, khiến cho mối quan liêu hệ cộng đồng các tộc tín đồ ở miền tây nam Bộ càng ngày gắn kết.

Đồng bào Khmer Sóc Trăng tổ chức tiệc tùng, lễ hội đua ghe Ngo như 1 phong tục tốt đẹp, một ngày hội bự để mọi bạn vui chơi, tranh đua tài nghệ, sức mạnh với nhau, là 1 nét sệt trưng văn hóa truyền thống của vùng sông nước miền Tây xứng danh được bảo tồn./.